بنیاد مطالعات و پژوهشهای قفقاز با هدف تقویت شناخت علمی، فرهنگی، دینی و اجتماعی از منطقه قفقاز تأسیس شد؛ منطقهای که با داشتن تمدنی کهن، بافت فرهنگی غنی، تنوع قومی و مذهبی و جایگاه ژئوپلیتیکی ویژه، همواره در کانون تحولات تاریخی و معاصر قرار داشته است.
ایده تشکیل این بنیاد از دهه گذشته و در میان جمعی از پژوهشگران و علاقهمندان به حوزه قفقاز شکل گرفت؛ نخبگانی از کشورهای مختلف منطقه و جهان که بر این باور بودند که توسعه دانش و تحلیل دقیق مسائل قفقاز، تنها از مسیر پژوهش مستقل، همکاری علمی بینالمللی و ارتباط پویا با واقعیتهای میدانی امکانپذیر است.
این بنیاد به عنوان یک نهاد غیردولتی، مستقل و آزاد فعالیت میکند و با دعوت از پژوهشگران، دانشگاهیان، متخصصان فرهنگ و تاریخ، فعالان اجتماعی و کارشناسان حوزههای دینی و تمدنی از کشورهای مختلف، تبدیل به شبکهای علمی و فرهنگی فراملی شده است.
ساختار بنیاد بر پایه مشارکت جمعی و همافزایی علمی شکل گرفته است؛ به طوری که مدیریت و هدایت علمی بنیاد توسط شورای پژوهشگران منطقهای و بینالمللی صورت میگیرد. این شورا از اندیشمندان برجسته با گرایشهای مختلف علمی و فرهنگی تشکیل شده و تلاش دارد استقلال فکری، آزادی علمی و نگاه بیطرفانه و حقیقتجویانه را در فعالیتهای بنیاد حفظ کند.
مأموریت بنیاد توسعه و تعمیق دانش درباره قفقاز، حمایت از پروژههای تحقیقاتی و مطالعاتی، تولید محتوا و اسناد علمی معتبر، گسترش گفتوگوی فرهنگی و معنوی، و ارائه تحلیلهای دقیق برای کمک به شناخت بهتر مسائل این منطقه است. موضوعاتی همچون تاریخ، هویت، دین، روابط اجتماعی، گفتمانهای فکری، تحولات سیاسی و فرهنگی و آیندهپژوهی در قفقاز از حوزههای اصلی فعالیت بنیاد به شمار میرود.
بنیاد مطالعات و پژوهشهای قفقاز باور دارد که شناخت عمیق و علمی از گذشته و حال این منطقه، نقش مهمی در ساختن آیندهای روشنتر برای ملتهای قفقاز و ارتقای همزیستی، همکاری و توسعه پایدار در منطقه ایفا خواهد کرد.
منطقه شیروان در طول این دوره، شاهد رویدادهای مهمی بوده است. شیروان در دوران پارتها، پایتخت این قوم بوده و به عنوان یکی از مراکز مهم حکومت آنها شناخته میشده است. وجود تپههای باستانی و قبرهای زرتشتی در این منطقه، گواهی بر قدمت تاریخی و اهمیت آن در دوران پیش از اسلام است. پس از اسلام، شیروان در دوره خوارزمشاهیان نیز رونق یافت و بناهای اسلامی مانند بقعه امامزاده سلطان محمدرضا از آن دوران به جای مانده است.
معـرفی زیارتگــاه بیبی هیبـت باکــو معـرفی زیارتگــاه بیبی هیبـت باکــو
منطقه قفقاز جنوبی از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی با مشکلات عدیدهای در حوزههای امنیتی، اقتصادی و سیاسی مواجه بوده است. در کنار این مشکلات گسترش چالشهای امنیتی در حوزههای پیرامونی از جمله حضور پررنگ گروههای سلفی - تکفیری در خاورمیانه و آثار آن بر مجموعه امنیتی قفقاز جنوبی بر حجم مشکلات دولتهای این مجموعه امنیتی افزوده است. در این راستا، پرسش اصلی این مقاله به این شکل مطرح میشود که گسترش فعالیت جریانهای سلفی و تکفیری در محیط پیرامونی قفقاز جنوبی چه تاثیری بر مجموعه امنیتی منطقهای قفقاز جنوبی داشته است؟
مجموعه حاضر مشتمل است بر پنج مقاله که در آنها تحولات ارمنستان ، آذربایجان و نقاط شمالی منطقه قفقاز در سالهای بین فروپاشی تزاریسم در 1917و سلطه مجدد روسها بر قفقاز در سالهای نخست دهه 1920 دوران کوتاه استقلال قفقاز بررسی شده است. عناوین مقالات و نام نویسندگان آنها عبارتاند از: احمد آقا اوغلو در فرانسه ، 1894 1888، سرآغاز فعالیتهای یک روشنفکر آذربایجانی / فرانسوا ژرژن، انقلاب و شوراییگردانی در شمال قفقاز / پ کوزوک، نقش حزب داشناکتسوتیون در جمهوری ارمنستان / ریچارد هوانسیان، چهار یادبود در تاریخ جمهوری آذربایجان / جیحون حاجی بیلی، واپسین تلاش : مذاکرات داشناکها و بلشویکها در ریگا، 1921/ هراچیک سیمونیان. صفحات پایانی کتاب به فهرست اعلام اختصاص دارد . همچنین این کتاب با تعداد صفحات 471 و به صورت جلد سخت(گالینگور) چاپ شده است.
احمد میافارقینی عالمی از مردمِ میافارقین است که در سدهی ششمِ هجری گذارش به دیارِ قفقاز افتاد و زمستانی را در تفلیس سپری کرد.
میرزا احمد دایی از عالمانِ هنرمند و خطاطانِ چیرهدستِ دیارِ باکوست؛ روحانیی که در کنارِ خدماتِ دینی، قلمِ هنر را نیز در کتابتِ قرآن و کتبِ دینی به کار گرفت.
آیتالله حاج میرزا احمد زاهدی لنکرانی از علمای اعلام و روحانیونِ عالیمقامِ منطقهی قفقاز است؛ عالمی زاهد و پارسا که زادهی نجف بود، در مشهد و تهران و نجف و قم بالید، فلسفه و حکمت و فقه را در هم آمیخت، و عمری را در تدریس و خدمتِ دینی سپری کرد.
آخوند ملا احمد سالیانی از عالمانِ بزرگِ دیارِ سالیان است؛ فقیهی که پس از سالها تحصیل در نجف، به زادگاهِ خویش بازگشت و سالها قاضیِ شرعِ آن سامان بود.
آخوند میر احمد سالیانی از بزرگان و فضلای سلسلهی ساداتِ عظیمالشأنِ سالیان است؛ خاندانی که در شهرِ سالیانِ قفقاز حضوری چند صد ساله دارند و عالمانِ دینیِ بسیاری از آنان برخاستهاند.
احمد میافارقینی عالمی از مردمِ میافارقین است که در سدهی ششمِ هجری گذارش به دیارِ قفقاز افتاد و زمستانی را در تفلیس سپری کرد.
میرزا احمد دایی از عالمانِ هنرمند و خطاطانِ چیرهدستِ دیارِ باکوست؛ روحانیی که در کنارِ خدماتِ دینی، قلمِ هنر را نیز در کتابتِ قرآن و کتبِ دینی به کار گرفت.
آیتالله حاج میرزا احمد زاهدی لنکرانی از علمای اعلام و روحانیونِ عالیمقامِ منطقهی قفقاز است؛ عالمی زاهد و پارسا که زادهی نجف بود، در مشهد و تهران و نجف و قم بالید، فلسفه و حکمت و فقه را در هم آمیخت، و عمری را در تدریس و خدمتِ دینی سپری کرد.
آخوند ملا احمد سالیانی از عالمانِ بزرگِ دیارِ سالیان است؛ فقیهی که پس از سالها تحصیل در نجف، به زادگاهِ خویش بازگشت و سالها قاضیِ شرعِ آن سامان بود.
آخوند میر احمد سالیانی از بزرگان و فضلای سلسلهی ساداتِ عظیمالشأنِ سالیان است؛ خاندانی که در شهرِ سالیانِ قفقاز حضوری چند صد ساله دارند و عالمانِ دینیِ بسیاری از آنان برخاستهاند.
احمد میافارقینی عالمی از مردمِ میافارقین است که در سدهی ششمِ هجری گذارش به دیارِ قفقاز افتاد و زمستانی را در تفلیس سپری کرد.
